Mô hình SPIRE là gì?

Hạnh phúc có thể được học, thực hành và đo lường

Trong nhiều thập kỷ, hạnh phúc được xem là thứ "trời cho" — bạn hoặc có hoặc không có. Nhưng khoa học hạnh phúc hiện đại, đặc biệt qua công trình nghiên cứu của Giáo sư Tal Ben-Shahar tại Harvard, đã chứng minh điều ngược lại:

Mô hình SPIRE là một trong những đóng góp quan trọng nhất của Tal Ben-Shahar cho lĩnh vực này — một khung tư duy toàn diện giúp chúng ta hiểu và nuôi dưỡng hạnh phúc trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

Tại sao SPIRE khác với các mô hình hạnh phúc khác?

Điểm đặc biệt của SPIRE nằm ở tính toàn diện và liên kết. Nhiều chương trình Wellbeing chỉ tập trung vào một khía cạnh — thường là thể chất (gym, yoga) hoặc cảm xúc (mindfulness, stress management). SPIRE nhìn con người như một tổng thể: khi một trụ cột suy yếu, các trụ cột khác cũng bị ảnh hưởng.

Ví dụ: một người thiếu ngủ (P) sẽ khó kiểm soát cảm xúc (E), khó tập trung học hỏi (I), và dễ trở nên cáu kỉnh trong các mối quan hệ (R). Ngược lại, khi một người tìm thấy ý nghĩa trong công việc (S), họ có xu hướng chăm sóc bản thân tốt hơn và kết nối với người khác sâu hơn.

Bắt đầu từ đâu?

Bạn không cần thay đổi tất cả 5 trụ cột cùng một lúc. Tiến sĩ Tal Ben-Shahar thường nhấn mạnh triết lý "nhỏ mà bền": chọn một thay đổi nhỏ nhất có thể duy trì được và bắt đầu từ đó.

Tài liệu tham khảo

1. Ben-Shahar, T. (2007). Happier: Learn the Secrets to Daily Joy and Lasting Fulfillment. McGraw-Hill.
2. Ben-Shahar, T. (2021). Happier, No Matter What: Cultivating Hope, Resilience, and Purpose in Hard Times. The Experiment.
3. Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being. Free Press.
4. Wrzesniewski, A., & Dutton, J. E. (2001). Crafting a job: Revisioning employees as active crafters of their work. Academy of Management Review, 26(2), 179–201.