Mô hình SPIRE là gì? Hướng dẫn ứng dụng vào cuộc sống và công việc

Trang chủ / Bản Tin / Mô hình SPIRE là gì? Hướng dẫn ứng dụng …

Hạnh phúc có thể được học, thực hành và đo lường

Trong nhiều thập kỷ, hạnh phúc được xem là thứ "trời cho" — bạn hoặc có hoặc không có. Nhưng khoa học hạnh phúc hiện đại, đặc biệt qua công trình nghiên cứu của Giáo sư Tal Ben-Shahar tại Harvard, đã chứng minh điều ngược lại.

Mô hình SPIRE là một trong những đóng góp quan trọng nhất của Tal Ben-Shahar — một khung tư duy toàn diện giúp chúng ta hiểu và nuôi dưỡng hạnh phúc trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

SPIRE là gì?

SPIRE là viết tắt của 5 trụ cột cấu thành hạnh phúc toàn diện:

S — Spiritual (Tinh thần): Tìm kiếm ý nghĩa, mục đích và giá trị trong những gì bạn làm mỗi ngày. Không nhất thiết phải là tâm linh hay tôn giáo, mà là câu hỏi: "Điều tôi đang làm có ý nghĩa gì với tôi và với người khác?"

P — Physical (Thể chất): Chăm sóc cơ thể thông qua vận động, dinh dưỡng, nghỉ ngơi và giấc ngủ. Thể chất ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng, năng lượng và khả năng tư duy.

I — Intellectual (Trí tuệ): Nuôi dưỡng sự tò mò, ham học hỏi và tư duy phát triển (Growth Mindset). Trí tuệ hạnh phúc không đến từ việc biết nhiều, mà từ việc luôn sẵn sàng học thêm.

R — Relational (Quan hệ): Xây dựng và nuôi dưỡng các mối quan hệ chất lượng với đồng nghiệp, gia đình, bạn bè và cộng đồng. Nghiên cứu nhất quán cho thấy chất lượng các mối quan hệ là một trong những yếu tố dự báo hạnh phúc mạnh nhất.

E — Emotional (Cảm xúc): Nhận diện, chấp nhận và điều tiết cảm xúc, kể cả những cảm xúc khó chịu. Hạnh phúc không có nghĩa là luôn vui vẻ, mà là có khả năng phục hồi sau những lúc khó khăn.

Tại sao SPIRE khác với các mô hình hạnh phúc khác?

Điểm đặc biệt của SPIRE nằm ở tính toàn diện và liên kết. Nhiều chương trình Wellbeing chỉ tập trung vào một khía cạnh — thường là thể chất (gym, yoga) hoặc cảm xúc (mindfulness, stress management). SPIRE nhìn con người như một tổng thể: khi một trụ cột suy yếu, các trụ cột khác cũng bị ảnh hưởng.

Ví dụ: một người thiếu ngủ (P) sẽ khó kiểm soát cảm xúc (E), khó tập trung học hỏi (I), và dễ trở nên cáu kỉnh trong các mối quan hệ (R). Ngược lại, khi một người tìm thấy ý nghĩa trong công việc (S), họ có xu hướng chăm sóc bản thân tốt hơn và kết nối với người khác sâu hơn.

Ứng dụng SPIRE tại nơi làm việc

Tại HSRC, chúng tôi ứng dụng mô hình SPIRE vào bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam thông qua Chương trình Doanh nghiệp Hạnh phúc — một hành trình gồm 5 workshop trải nghiệm, mỗi workshop đi sâu vào một trụ cột SPIRE với các công cụ thực hành cụ thể: Job Crafting (S), MVI (P), Growth Mindset (I), Positive Communication (R), Emotional Regulation (E).

Bắt đầu từ đâu?

Bạn không cần thay đổi tất cả 5 trụ cột cùng một lúc. Tiến sĩ Tal Ben-Shahar thường nhấn mạnh triết lý "nhỏ mà bền": chọn một thay đổi nhỏ nhất có thể duy trì được và bắt đầu từ đó.